Ableism

Μόλις έμαθα ότι αυτός ο όρος αποδίδεται ως «μισαναπηρισμός» στην γλώσσα των ελ.

Αναφέρεται γενικά στην ύπαρξη προκαταλήψεων προς άτομα με αναπηρία. Ένα γνωστό χαρακτηριστικό του ableism είναι να λογαριάζει τα άτομα με αναπηρία ως «κατώτερα». Ως προς τι κατώτερα; Ίσως γενικά κατώτερα, ως προς όλες τις πτυχές της καθημερινότητας.

Ανθρώπινη Αξία

Πρόκειται για κάτι υποκειμενικό, άλλοι δίνουν αξία στους πλουσιότερους, άλλοι στους εξυπνότερους, άλλοι στους ομορφότερους και δυνατώτερους. Άλλοι δεν δίνουν αξία σε κανέναν.

Λόγω αυτού του γεγονότος, την ασυμφωνία δηλαδή στο τι δίνει σε έναν άνθρωπο την αξία του, δεν μπορούμε με σιγουριά να χαρακτηρίσουμε ένα ανάπηρο άτομο ανάξιο.

Ο άνθρωπος είναι σύνθετο ον, δεν απαιτείται σωματική δύναμη για την επιβίωση του. Αντίθετα, ειδικά όσο εξελίσσεται η κοινωνία, μόνο ένας λειτουργικός εγκέφαλος είναι χρήσιμος.

Δεν χρειάζεται να φέρω σαν παραδείγματα δεκάδες γνωστούς επιστήμονες και συγγραφείς που κατάφεραν να συμβάλουν στην βελτίωση του κόσμου. Ναι βέβαια, οι ανάπηροι όντως δυσκολεύονται να προοδεύσουν λόγω των περιορισμών που τους επιβάλλει η κατάστασή τους (και η κοινωνία), αλλά δυνητικά έχουν ίδιες ευκαιρίες σε white-collar δουλείες.

Για αυτόν τον λόγο θεωρώ σε πρώτη φάση, με βάση την παρούσα κατάσταση του κόσμου, χαζό να θεωρούμε ένα σωματικά ανάπηρο άτομο άχρηστο. Έχουμε τρόπους να τον χρησιμοποιήσουμε, μπορεί να προσφέρει και αυτός κάτι. Στην σημερινή κοινωνία που το μεγαλύτερος μέρος των εργαζομένων είναι αγύμναστο στα γραφεία, δεν έχουμε λόγω να τους θεωρούμε άχρηστους.

Έχουν αξία οι διανοητικά καθυστερημένοι;

Τι γίνεται όμως με τις διανοητικές παθήσεις; Αναμφίβολα, το πράγμα που κάνει τον άνθρωπο να διαφέρει από τα υπόλοιπα ζώα (που τα σκοτώνουμε για φαγητό) είναι η νοημοσύνη τους. Έχετε ακούσει και εσείς υποθέτω την φράση «Δεν τρώω χταπόδια, διότι τα θεωρώ πολύ έξυπνα. Τους αξίζει κάτι καλύτερο». Άρα εδώ κρύβεται το μυστικό.

Άνθρωπος χωρίς νοημοσύνη λοιπόν είναι ζώο…; Έχουμε το δικαίωμα να τον σκοτώσουμε; Ένας μη παρανοϊκός άνθρωπος, που δεν πιστεύει σε ψυχές, δεν βρίσκει κάτι διαφορετικό σε έναν πάσχων και ένα ζώο.

Άλλωστε δεν προσφέρει κάτι στην κοινωνία. Έτσι δεν είναι;

Εδώ μιλάμε για βαριές παθήσεις, ούτε για άτομα με λειτουργικό αυτισμό, ακόμα και για μεγάλο μέρος ατόμων με σύνδρομο Down. Όλοι αυτοί έχουν συνείδηση, διαφέρουν από τα ζώα που σκοτώνουμε. Ακόμα και αν μερικοί από αυτούς ζούν παρασιτικά, έχουν νοημοσύνη και δεν μπορούν να συγκριθούν με ζώα. Μπορούν να επικοινωνήσουν.

Αν και προσωπικά μάλλον βάζω την αξία του ανθρώπου στην νοημοσύνη του, σε αυτό το κομμάτι δεν βασίστηκα στην δική μου γνώμη. Προσπαθώ να εξηγήσω τι είναι αυτό το κάτι, που σύμφωνα με την πλειονότητα δίνει στον άνθρωπο ένα καλύτερο μέλλον σε σχέση με τα ζώα της φάρμας.

AI: Το Θέμα με την Αχρηστία

Μόλις δώσουμε αξία με βάση την συνεισφορά αυτών των ατόμων στην κοινωνία, προκύπτει ένα σοβαρό πρόβλημα.

Από ότι λένε οι δισεκατομμυριούχοι ηγέτες μας, στο κοντινό μέλλον η τεχνητή νοημοσύνη θα μας αντικαταστήσει σε όλες τις εργασίες μας. Το physical AI θα είναι αυτό που θα δώσει την χαριστική βολή.

Άρα τι θα γίνει τότε; Αυτόματα μεγάλο, αν όχι όλο, το μέρους του πληθυσμού θα γίνει άχρηστο. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να τους ξεφορτωθούμε;

Είναι δηλαδή αδιέξοδο να συγκρίνουμε την αξία των ανθρώπων με βάση την χρησιμότητά τους, γιατί υπάρχει μεγάλος κίνδυνος αυτό να μας έρθει μπούμερανγκ.

Αξία μάλλον δίνει η νοημοσύνη

Τελικά καταλήγω εδώ. Αυτό είναι το χαρακτηριστικό που μας ξεχωρίζει από τα ζώα. Αυτό είναι το χαρακτηριστικό που οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν σημαντικό.

Και για να πετάξουμε τυχαία quotes: «Cogito, ergo sum» και «Ο δε ανεξέταστος βίος ου βιωτός ανθρώπω».

Έτσι όπως είναι χτισμένη η σημερινή κοινωνία, δεν θεωρεί ιερή την ύπαρξη παρά μόνο την αντίληψη υψηλού επιπέδου. Αλλιώς πολύ απλά δεν θα υπήρχαν φάρμες.

Υπερθετικότητα

Ακολουθεί ένα σχόλιο από ένα βίντεο ένος σοβαρά ταλαιπωρημένου ανθρώπου. Αν και πολλοί δεν την ονομάζουν άνθρωπο, εγώ την θεωρώ, διότι έχει ανθρώπινο DNA (αγνοώντας μεταλλάξεις που όλοι μας έχουμε).

Αυτό το άτομο, δεν μπορεί να μιλήσει, δεν μοιάζει καν με άνθρωπο εμφανισιακά. Βρίσκεται σε μια συνεχή κατάσταση πόνου, (σχεδόν με βεβαιότητα) χωρίς αντίληψη όμως της πραγματικότητα.

Εδώ είναι που διαφωνώ. Από την συνηθισμένη, φυσική (με την έννοια της αναμενόμενης) αντίδραση του πάνω χρήστη, προέκυψε ένα σχόλιο γεμάτο ψέματα.

Γνωρίζουμε ότι το συγκεκριμένο άτομο δεν πέρασε μια χαρούμενη ζωή. Όχι μόνο δεν μπορούσε να κινηθεί, αλλά δεν είχε αντίληψη, ούτε αντανακλαστικά. Βρισκόταν σε μια νοητική κατάσταση χαμηλότερη και από αυτήν των ζώων που αξιοποιούμε για φαγητό.

Καταρχάς μου φαίνεται προσβολή για το ίδιο άτομο ο χαρακτηρισμός της ζωής της ως «χαρούμενη». Δεν θα μπορούσε να μιλήσει, ούτε να καταλάβει το σχόλιο όσο ζούσε, αλλά βέβαια δεν θα χαρακτήριζε την ζωή της ως «χαρούμενη». Στην καλύτερη περίπτωση θα λογαριάζαμε την ζωή της «ουδέτερη».

Το ψέμα συνεχίζεται στην δεύτερη πρόταση, όπου τα επίπεδα προσποίηση έχουν φτάσει στα άκρα. Όχι, φυσικά δεν ζηλεύω ένα τέτοιο άτομο. Ούτε νιώθω θλίψη για την κατάστασή του, δεν το λυπάμαι. Γιατί να το λυπηθώ όταν το ίδιο δεν καταλαβαίνει την κατάστασή του; Θα ήταν σαν να λυπάμαι ένα LLM. Πείτε μου αλήθεια, λέω κάτι παράλογο εδώ;

Τι σημαίνει «μεγαλώνω» εδώ; Λέω ψέματα στον εαυτό μου ή ανακαλύπτω τον χριστιανισμό; Φθηνό virtue signaling.

Πόνος πάνω από όλα

Αυτοί οι άνθρωποι, δεν έχουν λογική. Ακολουθούν το χριστιανικό πρότυπο.

Μόνο η ύπαρξη της ψυχής θα μπορούσε να τους δικαιολογήσει. Γιατί αλλιώς, δεν εξηγείται η ζωοφαφία, μη πω και η φυτοφαγία (και αυτοί οργανισμοί είναι, αρκετά όμοιοι με εμάς αν το σκεφτεί κανείς).

Είναι υπέρ του μαρτυρίου αυτών των ανθρώπων και των γύρω τους. Ακριβώς η ίδια λογική και με τις αμβλώσεις, όπου τόσος κόσμος έχει υποφέρει λόγω των ιστοριών που έγραψε ένας χιλιάδες χρόνια πριν.

Είναι ίσως σαδιστές; Πραγματικά δεν μπορώ να το καταλάβω. Είτε σαδιστές είτε σχιζοφρενείς που πιστεύουν σε φαντάσματα. Δεν εξηγείται αλλιώς, πραγματικά. Θα ήθελα να με διαφωτήσει κάποιος αν ξεχνάω κάτι.

Στην περίπτωση ακόμα που οι πάσχοντες απλά ζουν χωρίς να νιώθουν τίποτα, χωρίς να καταλαβαίνουν τίποτα, θεωρείς ότι η καθημερινότητά τους αξίζει περισσότερο; Δεν διαφέρει από αυτήν ενός νακρομανή. Το άτομο δεν βιώνει αυτό που θεωρείς ότι του αξίζει. Βρίσκεται αλλού.

Που καταλήγω

Είτε πρέπει να θεωρήσουμε ότι υπάρχει ψυχή και να τελειώσουμε εκεί (κάτι που είναι παράλογο), είτε πρέπει να σταματήσουμε να τρώμε ζώα και φυτά.

Αναγκαστικά αυτό που κάνει κάποιον άνθρωπο, για να μην έχουμε παράδοξα, είναι η αντίληψή του, εκείνη που βρίσκεται πάνω των ζώων.

Οποισδήποτε άνθρωπος με αντίληψη χαμηλότερη ενός ζώου δεν θα έπρεπε, λογικά πάντα, να έχει δικαίωμα στην ζωή. Θα έπρεπε να του συμπεριφερόμαστε όπως κάνουμε σε μια κότα.

Βαριά λόγια αυτά που φυσικά δεν θα ακολουθούσα αν ήταν το παιδί μου έτσι, αλλά εδώ εξετάζουμε το θέμα καθαρά λογικά και όχι συναισθηματικά.

Δυστυχώς η υποκριτική αντιμετώπιση του θέματος προκαλεί σοβαρά προβλήματα, αφού εντείνει την κόλαση αυτών των ανθρώπων.

Και ας μην γελιόμαστε, άνθρωποι είναι. Δεν χρειάζεται να υποφέρουν.